• F (Fact) รวบรวมข้อเท็จจริง: ชุมชนบ่อสวกมีแหล่งเตาเผาโบราณดงปู่ฮ่อและลวดลายเอกลักษณ์ปากหม้อ-ปากไห, ชุมชนมีทุนทางวัฒนธรรมสูงแต่ยังขาดสื่อประชาสัมพันธ์ร่วมสมัย, ปราชญ์ชาวบ้านมีองค์ความรู้เรื่องการปั้นดินเผาที่พร้อมถ่ายทอด
  I (Innovation) ออกแบบไอเดียนวัตกรรม: การสร้างสรรค์สื่อดิจิทัล (สื่ออินโฟกราฟิกและคลิปวิดีโอแนะนำแหล่งท่องเที่ยว) และการทำชิ้นงานเครื่องปั้นดินเผาจำลองด้วยตนเอง
  L (Learning Issue) ตั้งประเด็นที่ต้องไปศึกษาเพิ่มเติม (เชื่อมโยงหลักสูตร): การจัดทำโครงเรื่อง (Story Board) ให้น่าสนใจ, วิธีการและขั้นตอนการเตรียมดิน นวดดินและขึ้นรูปเครื่องปั้นดินเผา,การใช้งานแอปพลิเคชันหรือโปรแกรมสำหรับตัดต่อวิดีโอและออกแบบอินโฟกราฟิก,รวมถึงทักษะการพูดนำเสนอในบทบาท มัคคุเทศก์น้อย
  A (Action Plan) เขียนปฏิทินงาน: แบ่งหน้าที่รับผิดชอบภายในกลุ่ม (เช่น ใครรับผิดชอบเรียบเรียงข้อมูลสคริปต์, ใครทำหน้าที่ถ่ายวิดีโอและตัดต่อ, ใครออกแบบกราฟิก, ใครเป็นผู้บรรยายนำเสนอ และใครเตรียมอุปกรณ์สำหรับการฝึกปั้นดิน)
  ขั้นที่ 4: เรียนรู้ด้วยการลงมือทำ
  กิจกรรม: ปั้นดินให้เป็นดาว และ มัคคุเทศก์น้อยปล่อยของ
  วิธีการดำเนินกิจกรรม:

1.      นักเรียนไปฝึกปฏิบัติจริง ณ ศูนย์วิสาหกิจชุมชนเครื่องปั้นดินเผาบ่อสวก โดยทดลองเตรียมดิน นวดดิน ขึ้นรูป และสร้างสรรค์ลวดลายปากหม้อ-ปากไห

2.      นักเรียนนำข้อมูลทั้งหมดมาสร้างสื่อดิจิทัล ได้แก่ ผลิตคลิปวิดีโอและ Infographic นำเสนอข้อมูลได้อย่างน่าสนใจ

ขั้นที่ 5: ผู้เรียนประเมินตนเอง

• กิจกรรม: จำลองสถานการณ์เป็นมัคคุเทศก์น้อย
• วิธีการดำเนินกิจกรรม:นักเรียนจำลองสถานการณ์เป็นมัคคุเทศก์น้อย นำเสนอผลงานต่อหน้าผู้นำชุมชนและปราชญ์ชาวบ้าน มีการประเมินทักษะการนำเสนอ ประเมินผลงานสื่อ และประเมินความพึงพอใจของชุมชน เพื่อสะท้อนผลการเรียนรู้ของตัวผู้เรียน

ขั้นที่ 6: สะท้อนคิด (Reflection)

• กิจกรรม: ถอดบทเรียน มัคคุเทศก์น้อยบ่อสวก
• วิธีการดำเนินกิจกรรม:

1.      ครูให้นักเรียนร่วมกันทำกิจกรรมถอดบทเรียน (After Action Review: AAR) หรือเขียนบันทึกการเรียนรู้ (Reflection Journal) เพื่อประเมินสิ่งที่ได้เรียนรู้จากโครงงานทั้งหมด โดยใช้ชุดคำถามกระตุ้นความคิด เช่น นักเรียนได้ค้นพบความรู้หรือทักษะใหม่อะไรบ้าง? สิ่งที่ทำได้ดีและสิ่งที่อยากปรับปรุงคืออะไร? และรู้สึกอย่างไรกับผลงานของตนเอง?

2.      นักเรียนร่วมกันอภิปรายและแลกเปลี่ยนมุมมองถึงวิธีนำไปใช้ประโยชน์ในชีวิต โดยให้แต่ละคนนำเสนอไอเดียการต่อยอดทักษะที่ได้รับ เช่น

ด้านทักษะชีวิต: การนำความกล้าแสดงออกและทักษะการสื่อสารไปใช้ในการนำเสนองานในรายวิชาอื่น หรือการพูดคุยกับบุคคลทั่วไปอย่างมั่นใจ

ด้านเทคโนโลยี: การประยุกต์ใช้ทักษะการออกแบบและตัดต่อวิดีโอเพื่อสร้างสรรค์ผลงานที่เกิดประโยชน์ หรือต่อยอดในการศึกษาต่อ

ด้านความตระหนักรู้และอาชีพ: การเห็นคุณค่าและช่วยกันอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมของชุมชน ไปจนถึงการนำความรู้เรื่องเครื่องปั้นดินเผาและการเป็นมัคคุเทศก์ไปประยุกต์เป็นอาชีพเสริมเพื่อสร้างรายได้ในอนาคต

ผลผลิตหรือชิ้นงานที่ได้จากการทำโครงงานคืออะไร  มีประโยชน์หรือนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างไรบ้าง

          ผลผลิตที่เกิดจากการจัดการเรียนการสอนโครงงาน มัคคุเทศก์น้อย : Bosuak Cultural Journey การพัฒนาเส้นทางการเรียนรู้ จากภูมิปัญญาเตาเผาโบราณ (ลายปากหม้อ ปากไห) สามารถแบ่งออกเป็น 2 ข้อหลักที่สะท้อนถึงความสำเร็จของการบูรณาการความรู้ ได้แก่

1.      ผลผลิตที่เป็นรูปธรรม ประกอบด้วย สื่อดิจิทัลเพื่อการประชาสัมพันธ์เชิงรุก ได้แก่ สื่ออินโฟกราฟิก (Infographic) และคลิปวิดีโอสั้น ซึ่งบอกเล่าเรื่องราวประวัติศาสตร์ของภูมิปัญญาเตาเผาโบราณและเอกลักษณ์ของลวดลายปากหม้อ-ปากไห นอกจากนี้ยังมีชิ้นงานเครื่องปั้นดินเผาจำลองที่นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจริงตั้งแต่กระบวนการขึ้นรูปจนถึงการสลักลวดลาย

2.      ผลผลิตที่เป็นนามธรรม การเกิดสมรรถนะและทักษะแบบองค์รวมในตัวผู้เรียน โดยเฉพาะการพัฒนาศักยภาพสู่การเป็นมัคคุเทศก์น้อย ซึ่งครอบคลุมทั้งทักษะการคิดวิเคราะห์ข้อมูล ทักษะการสื่อสารเพื่อการนำเสนอ และความตระหนักรู้ถึงรากเหง้าทางวัฒนธรรมของตนเอง

ประโยชน์และการนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน องค์ความรู้ ชิ้นงาน และสมรรถนะที่ผู้เรียนได้รับจากกระบวนการทำโครงงานนี้ ไม่ได้สิ้นสุดเพียงในชั้นเรียน แต่สามารถนำไปต่อยอดและประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างเป็นรูปธรรม ดังนี้

1.     การยกระดับทักษะการสื่อสารและการสร้างมนุษยสัมพันธ์: ประสบการณ์จากการตั้งคำถามเพื่อสัมภาษณ์ปราชญ์ชาวบ้าน และการสวมบทบาทเป็นมัคคุเทศก์น้อยเพื่อนำเสนอข้อมูล ช่วยหล่อหลอมให้นักเรียนมีความกล้าแสดงออกและมีความมั่นใจในการสื่อสารต่อหน้าสาธารณชน ซึ่งเป็นทักษะพื้นฐานที่สามารถนำไปใช้ได้ทั้งในการเรียน การทำงานกลุ่ม และการปฏิสัมพันธ์กับบุคคลอื่นในสังคม

2.     การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลอย่างสร้างสรรค์: ทักษะจากการสืบค้นข้อมูล การออกแบบสื่ออินโฟกราฟิก และการตัดต่อคลิปวิดีโอ ทำให้นักเรียนสามารถใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเป็นเครื่องมือในการสื่อสารและสร้างสรรค์ผลงานที่เป็นประโยชน์ แทนที่จะเป็นเพียงผู้บริโภคสื่อเพียงอย่างเดียว

3.     การสร้างรากฐานทางอาชีพและการพึ่งพาตนเอง: ทักษะการทำเครื่องปั้นดินเผาเบื้องต้นและความสามารถในการเป็นมัคคุเทศก์ท้องถิ่น สามารถนำไปต่อยอดเป็นอาชีพเสริมเพื่อสร้างรายได้ระหว่างเรียนในวันหยุด หรือพัฒนาสู่การเป็นผู้ประกอบการรุ่นเยาว์ของชุมชนในอนาคตได้

4.     การสร้างคุณค่ากลับคืนสู่สังคม: ชิ้นงานสื่อประชาสัมพันธ์ที่นักเรียนสร้างสรรค์ขึ้น ได้ถูกนำไปใช้ประโยชน์จริงเพื่อตอบโจทย์ปัญหาของชุมชนในการเผยแพร่ข้อมูลสู่นักท่องเที่ยว ถือเป็นการปลูกฝังจิตสำนึกพลเมืองให้ผู้เรียนรู้จักนำความรู้ความสามารถของตนเองมาทำประโยชน์เพื่อส่วนรวม และช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจการท่องเที่ยวของท้องถิ่นอย่างยั่งยืน 

• สรุปองค์ความรู้ที่นักเรียนได้รับจากการสัมภาษณ์ปราชญ์ชาวบ้าน
  คำถามที่ 1 : ความโดดเด่นและเอกลักษณ์สำคัญของเครื่องปั้นดินเผาบ่อสวกที่นักเรียนอยากเล่าให้นักท่องเที่ยวฟัง คืออะไร? 
  นักเรียนที่ 1 : ตอบว่า คือเรื่องของวัตถุดิบครับ เพราะดินที่บ่อสวกเป็นดินเหนียวคุณภาพดีที่มีความทนทานต่อความร้อนสูงมาก ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เครื่องปั้นดินเผาของเราแข็งแรงและมีคุณภาพครับ 
  นักเรียนที่ 2 : ตอบว่า คือ ลวดลายปากหม้อ-ปากไห ค่ะ เพราะเป็นลายขูดขีดที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ไม่ได้แค่สวยงาม แต่ยังเป็นเหมือนสมุดบันทึกทางประวัติศาสตร์ที่บรรพบุรุษสืบทอดมาหลายร้อยปีค่ะ
  คำถามที่ 2 : จากที่ได้ฟังพ่อครูเล่า นักเรียนคิดว่าขั้นตอนใดของการทำเครื่องปั้นดินเผาที่แสดงให้เห็นถึงความอดทนและความประณีตของช่างปั้นมากที่สุด? 
  

  นักเรียนที่ 1 : ตอบว่า ผมคิดว่าเป็นขั้นตอนการเตรียมดินครับ เพราะต้องไปหาดินและนำมานวดเพื่อไล่อากาศออกให้หมด ซึ่งต้องใช้ทั้งแรงและความอดทนสูงมาก เพื่อให้ดินพร้อมสำหรับการขึ้นรูปครับ 
  นักเรียนที่ 2 : ตอบว่า หนูคิดว่าเป็นตอนที่รอให้ดินหมาดแล้วใช้ไม้ไผ่มาขูดขีดลวดลายค่ะ เพราะต้องใช้ความมือนิ่งและฝีมือที่แม่นยำมาก กว่าจะออกมาเป็นลายปากหม้อ-ปากไหที่สวยงามและเป็นเอกลักษณ์ได้ค่ะ
  คำถามที่ 3 : จากการลงพื้นที่ครั้งนี้ นักเรียนพบว่าพ่อครูและชุมชนบ่อสวกกำลังเผชิญกับปัญหาหรือความกังวลใจเรื่องใดบ้าง?
  นักเรียนที่ 1 : ตอบว่า พ่อครูกังวลว่าภูมิปัญญานี้จะหายไปครับ เพราะทุกวันนี้คนในชุมชนที่สามารถปั้นและทำลวดลายดั้งเดิมเป็น มีจำนวนลดน้อยลงเรื่อยๆ ครับ
  นักเรียนที่ 2 : ตอบว่า อีกปัญหาคือเวลานักท่องเที่ยวมาเยี่ยมชม บางคนอาจจะยังไม่เข้าใจถึงความยากและคุณค่าของงานปั้นค่ะ เพราะที่แหล่งเรียนรู้ยังขาดสื่อสมัยใหม่ที่ช่วยอธิบายให้เข้าใจได้ง่ายๆ ค่ะ
  

  คำถามที่ 4 : ในฐานะที่นักเรียนเป็น มัคคุเทศก์น้อย นักเรียนจะนำความรู้เรื่องสื่อดิจิทัลมาช่วยแก้ปัญหาให้ชุมชนได้อย่างไรบ้าง? 
  นักเรียนที่ 1 : ตอบว่า พวกเราจะนำข้อมูลและขั้นตอนที่พ่อครูสอน ไปออกแบบเป็น "อินโฟกราฟิก" สีสันสดใสครับ เพื่อให้นักท่องเที่ยวอ่านปุ๊บแล้วเข้าใจประวัติศาสตร์และคุณค่าของงานปั้นได้ทันทีครับ
  นักเรียนที่ 2 : ตอบว่า พวกเราจะวาดสตอรี่บอร์ดและถ่ายทำคลิปวิดีโอตอนพ่อครูสอนปั้น แล้วทำเป็น QR Code ให้นักท่องเที่ยวสแกนดูค่ะ โดยพวกหนูจะเป็นคนพากย์เสียงบรรยายเรื่องราวทั้งหมดเอง เพื่อให้ภูมิปัญญาของชุมชนไม่เงียบเหงาค่ะ
  คำถามที่ 5 : การได้มาลงพื้นที่และทำโครงงานมัคคุเทศก์น้อยในครั้งนี้ ทำให้นักเรียนเกิดความรู้สึกและได้เรียนรู้อะไรใหม่ๆ บ้าง?
  นักเรียนที่ 1 : ตอบว่า ผมรู้สึกภูมิใจในรากเหง้าและของดีในชุมชนของเราครับ ดีใจที่ได้เปลี่ยนตัวเองจากแค่คนที่มานั่งฟัง กลายเป็นคนที่มีส่วนร่วมในการสืบสานและเป็นกระบอกเสียงให้ชุมชนครับ
  นักเรียนที่ 2 : ตอบว่า หนูได้เรียนรู้ว่าเด็กๆ อย่างพวกเราก็สามารถช่วยผู้ใหญ่แก้ปัญหาได้ค่ะ โดยการนำเทคโนโลยีที่เราถนัดมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ เพื่อให้ภูมิปัญญาของบ่อสวกอยู่คู่กับน่านและเป็นที่รู้จักระดับโลกต่อไปค่ะ

ภาพกิจกรรม
ขั้นที่ 1: ประเมินระดับความคิด

• กิจกรรม: เปิดประตูสู่บ่อสวก
  
  

ขั้นที่ 2: กระตุ้น ความตระหนัก แรงบันดาลใจ

• กิจกรรม: นักสืบภูมิปัญญา

ขั้นที่ 3: วางแผน การพัฒนาตนเองร่วมกัน

• กิจกรรม: กางแผน FILA สร้างสรรค์สื่อมัคคุเทศก์น้อยบ่อสวก
• 
  

ขั้นที่ 4: เรียนรู้ด้วยการลงมือทำ

• กิจกรรม: ปั้นดินให้เป็นดาว และ มัคคุเทศก์น้อยปล่อยของ
• 
  

ขั้นที่ 5: ผู้เรียนประเมินตนเอง

ขั้นที่ 6: สะท้อนคิด (Reflection)
กิจกรรม: ถอดบทเรียน มัคคุเทศก์น้อยบ่อสวก