ชื่อผลงาน วิถีพรานป่าบ้านน้ำลี สู่การออกแบบนวัตกรรมที่สร้างสรรค์
ชื่อ-นามสกุลครู นางสาวศิริพรรณ แก้วตัน
รายวิชาที่สอน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ระดับชั้น ประถมศึกษาปีที่ 4 – 6 (จำนวน 6 คน)
ขั้นที่ 1 การประเมินทักษะการคิดผู้เรียน
ในยุคที่เทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทสำคัญในชีวิตประจำวัน เยาวชนรุ่นใหม่มักมีวิถีชีวิตที่ห่างเหินจากธรรมชาติและภูมิปัญญาท้องถิ่นด้วยเหตุนี้จึงได้จัดทำโครงงาน
“วิถีพรานป่าบ้านน้ำลี สู่การออกแบบนวัตกรรมที่สร้างสรรค์” จึงถูกออกแบบขึ้น เพื่อให้นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ถึง 6 ได้เรียนรู้รากเหง้าทางวัฒนธรรมของชุมชนบ้านน้ำลีผ่านกระบวนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่ทั้งสนุก สร้างสรรค์และลงมือปฏิบัติได้จริง
ขั้นที่ 2 ศึกษาประเด็นและหาแรงบันดาลใจ
ชุมชนบ้านน้ำลีเป็นพื้นที่ที่มีความอุดมสมบูรณ์ของป่าไม้ มีพรรณไม้ สมุนไพร และเรื่องราวของวิถีพรานป่า ที่แฝงไปด้วยความเคารพต่อธรรมชาติและสัตว์ป่า โครงงานนี้มีที่มาจากความห่างเหินระหว่างเด็กยุคใหม่กับป่าชุมชน จึงเกิดแนวคิดที่จะนำทรัพยากรที่มีอยู่รอบตัว เช่น สมุนไพรพื้นบ้าน เศษผ้า และเรื่องเล่าของปราชญ์ชาวบ้าน มาแปลงโฉมเป็นนวัตกรรม “พวงกุญแจถุงหอมรูปสัตว์ป่า” ซึ่งไม่เพียงแต่เป็นการอนุรักษ์ความรู้ท้องถิ่น แต่ยังเป็นการสร้างนวัตกรรมที่จับต้องได้และมีมูลค่าเพิ่ม ซึ่งการจัดการเรียนการสอนโครงงานนี้ สอดคล้องกับหลักการสำคัญของหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในมิติของการจัดการเรียนรู้แบบเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ (Active Learning) และการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-Based Learning - PBL) มีการบูรณาการวิชาต่างๆ โดยนำเรื่องราววิถีพรานป่ามาเป็นแกนกลาง แล้วแตกแขนงความรู้ครอบคลุมทั้ง 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้ และเชื่อมโยงกับบริบทชุมชนนำสิ่งแวดล้อมรอบตัวผู้เรียนมาเป็นสื่อการสอน ทำให้การเรียนรู้มีความหมาย ผู้เรียนเห็นคุณค่าของท้องถิ่นตนเอง และผู้เรียนได้สร้างสรรค์นวัตกรรมที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนคิดวิเคราะห์ ออกแบบ ลงมือแก้ปัญหา และสร้างสรรค์ผลผลิต ตามกระบวนการ FILA Mapping
โครงงานนี้สามารถครอบคลุมตัวชี้วัดในหลายกลุ่มสาระการเรียนรู้ เช่น วิชาภาษาไทย นักเรียนสามารถสรุปใจความสำคัญจากเรื่องเล่าวิถีพรานป่า และเขียนสื่อความหมายอธิบายสรรพคุณสินค้าได้ วิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี นักเรียนสามารถระบุลักษณะและโครงสร้างของสัตว์ป่า และอธิบายสมบัติทางกายภาพและการเปลี่ยนแปลงของสมุนไพรเมื่อนำมาสกัดหรือผสมกัน วิชาคณิตศาสตร์ นักเรียนสามารถชั่ง ตวง วัด อัตราส่วนผสมของสมุนไพรได้อย่างแม่นยำ และคำนวณต้นทุน-กำไรเบื้องต้นได้ วิชาการงานอาชีพและวิชาศิลปะ นักเรียนสามารถออกแบบรูปทรง การเย็บ การใช้สี และการประดิษฐ์ของใช้ของตกแต่งได้อย่างประณีต และวิชาสังคม นักเรียนสามารถอธิบายความสัมพันธ์ของสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติกับวิถีชีวิตในชุมชน และตระหนักถึงการอนุรักษ์ทรัพยากร วิชาภาษาอังกฤษ นักเรียนสามารถบอกคำศัพท์ของสัตว์ พืช ได้
สำหรับการวัดและประเมินผลเพื่อให้สอดคล้องกับการเรียนรู้ตามสภาพจริง จึงมีการประเมินผลแบ่งออกเป็น 3 แบบ ดังนี้ 1) ประเมินผลผลิต ตรวจสอบชิ้นงานพวงกุญแจถุงหอม ทั้งในด้านความประณีต ความสวยงามของการออกแบบและประสิทธิภาพของกลิ่นสมุนไพร โดยใช้ Rubric Score 2) ประเมินกระบวนการทำงาน สังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม ความสามัคคี การแก้ปัญหาระหว่างการตัดเย็บและการผสมสูตรสมุนไพร 3) ประเมินความรู้และทัศนคติ ประเมินจากการนำเสนอผลงาน การเขียนป้ายแท็กสินค้า และการถอดบทเรียน
