ชื่อ-นามสกุลครู
นายโยธิน ทศโยธิน โรงเรียนบ้านไผ่ใหญ่
รายวิชาที่สอน วิทยาศาสตร์
ระดับชั้น ประถมศึกษาปีที่ ๖
ชื่อโครงงาน ห้องเรียนวิทยาศาสตร์เชิงรุก
ปลุกพลังความคิดผ่านบอร์ดเกม “ระบบย่อยอาหารแลนด์”
รายละเอียดโครงงาน
ที่มาและความสำคัญของโครงการ
การจัดการเรียนการสอนกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ หน่วยการเรียนรู้เรื่อง "ระบบย่อยอาหาร"
พบว่าเนื้อหาดังกล่าวมีความซับซ้อนที่จะเข้าใจ
เนื่องจากเป็นระบบอวัยวะภายในที่ทำงานร่วมกันอย่างซับซ้อน และนักเรียนไม่สามารถสังเกตกระบวนการทำงานจริงได้ด้วยตาเปล่า
ส่งผลให้การจัดการเรียนรู้รูปแบบเดิมที่เน้นการบรรยาย (Passive
Learning) ทำให้นักเรียนต้องใช้วิธีการท่องจำ
ซึ่งอาจนำไปสู่ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน ขาดความคงทนในการเรียนรู้
และส่งผลให้ผู้เรียนขาดแรงจูงใจ
ในการศึกษาค้นคว้า
เพื่อเป็นการแก้ปัญหาดังกล่าวและตอบสนองต่อแนวทางการจัดการศึกษาในศตวรรษที่
๒๑ ที่มุ่งเน้นให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง (Active
Learning) การประยุกต์ใช้ "บอร์ดเกมการศึกษา"
จึงเป็นนวัตกรรมและสื่อการเรียนรู้ที่เป็นทางเลือกที่มีประสิทธิภาพสูง เนื่องจากบอร์ดเกมใช้กลไกของเกมมา
บูรณาการเข้ากับเป้าหมายทางการศึกษา
ช่วยจำลองสถานการณ์และเปลี่ยนเนื้อหาที่ซับซ้อนให้ดูง่ายมากขึ้น
อีกทั้งยังช่วยสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่สนุกสนาน ลดความตึงเครียด
และกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดกระบวน
การคิดวิเคราะห์
ด้วยเหตุนี้
จึงได้มีแนวคิดในการพัฒนานวัตกรรมบอร์ดเกมการศึกษา “ระบบย่อยอาหารแลนด์” ขึ้น
โดยออกแบบกลไกให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจริงผ่านการไขปัญหาและการรวบรวมชิ้นส่วนเพื่อประกอบเป็นแบบจำลองด้วยตนเอง
กระบวนการดังกล่าวจะช่วยให้นักเรียนสามารถเชื่อมโยงความรู้ได้อย่างถูกต้องแม่นยำ
ซึ่งนอกจากจะช่วยยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน พร้อมยังเป็นการปลูกฝังเจตคติที่ดีต่อการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์อย่างยั่งยืนต่อไป
มาตรฐานการเรียนรู้
เข้าใจสมบัติของสิ่งมีชีวิต
หน่วยพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต การลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์
ความสัมพันธ์ของโครงสร้างและหน้าที่ของระบบต่าง ๆ
ของสัตว์และมนุษย์ที่ทำงานสัมพันธ์กัน
ความสัมพันธ์ของโครงสร้างและหน้าที่ของอวัยวะต่าง ๆ ของพืชที่ทำงานสัมพันธ์กัน
รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน์
ตัวชี้วัดการเรียนรู้
สร้างแบบจำลองระบบย่อยอาหาร
และบรรยายหน้าที่ของอวัยวะในระบบย่อยอาหาร
รวมทั้งอธิบายการย่อยอาหารและการดูดซึมสารอาหาร
วิธีประเมิน
ประเมินจากแบบจำลองบรรยายลักษณะ
และหน้าที่ของอวัยวะในระบบย่อยอาหาร
กติกาการเล่นบอร์ดเกม
๑. การเตรียมความพร้อมก่อนเริ่มเกม (Setup)
๑.๑ วางกระดานหลักไว้ตรงกลางโต๊ะ แยกกองการ์ด ๓ ประเภท แยกชิ้นส่วนอวัยวะจำลองทั้งหมดไว้ที่ธนาคารอวัยวะตรงกลางกระดาน
๑.๒ แจกกระดานประกอบร่างให้ผู้เล่นคนละ ๑ แผ่น และแจกเหรียญพลังงาน (ATP)
เริ่มต้นคนละ ๑๐ เหรียญ
๑.๓ ให้ผู้เล่นทุกคนทอยลูกเต๋า คนที่ได้แต้มมากที่สุดจะได้เริ่มเล่นก่อนและวนตามเข็มนาฬิกา
๒. ลำดับขั้นตอนในแต่ละเทิร์น (Turn
Sequence)
๒.๑ ทอยลูกเต๋า ๑ ลูกและเดินตัวเดินไปข้างหน้าตามจำนวนแต้มที่ได้ ทำตามคำสั่งของช่อง
ที่ตัวเดินไปตก
๒.๒ ช่วงประกอบร่าง หลังทำกิจกรรมในช่องเสร็จ
หากผู้เล่นมีชิ้นส่วนอวัยวะที่ “พร้อมต่อ”
สามารถนำไปแปะบนกระดานประกอบร่างของตนเองได้ทันที
๒.๓ จบเทิร์น
ส่งลูกเต๋าให้ผู้เล่นคนถัดไป
๔. กฎเหล็กการประกอบร่าง
เงื่อนไขการแปะ คือ ผู้เล่นจะนำชิ้นส่วนไปแปะบนกระดานประกอบร่างได้
ต้องเรียงตามลำดับทางเดินอาหารจริงเท่านั้น โดยเริ่มจาก
ปาก ➡️ หลอดอาหาร ➡️ กระเพาะอาหาร ➡️ ลำไส้เล็ก ➡️ ลำไส้ใหญ่ ➡️ ทวารหนัก
๕. จบเกม ประกอบร่างครบ คือ ผู้ชนะ
บทสัมภาษณ์นักเรียน
ข้อที่ ๑ รู้สึกอย่างไรหลักจากการใช้บอร์ดเกม
ปวิชญา : ตอนแรก งงๆ เล่นไปเล่นมาเริ่มเข้าใจมากขึ้น
กฤตนัย : รู้สึกสนุกดีครับ ไม่ยากไป
ข้อที่ ๒ ได้ความรู้อะไรเพิ่มเติม
ปวิชญา : เรียงลำดับระบบย่อยอาหารถูกต้อง
กฤตนัย : ได้รู้จักหน้าที่ของอวัยวะภายในร่างกาย
ภาพประกอบการจัดกิจกรรม
