ชื่อหลักสูตร: หลักสูตรการพัฒนานวัตกรรมบอร์ดเกมเพื่อการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) สำหรับครูในศตวรรษที่ 21

แบบสรุปการนำบอร์ดเกมไปใช้ในห้องเรียน สพป. พิจิตรเขต 2

ชื่อ – นามสกุล นายชาญวิทย์ ภู่สีทอง

เรื่อง ประเภทของเครื่องดนตรี   

สาระศิลปะ วิชาดนตรี ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนวัดบึงน้ำกลัด

ประเด็นที่ 1 คำอธิบายแผนการเรียนรู้ / แรงบันดาลใจในการสร้างเกม                                                       

    แรงบันดาลใจในการสร้างบอร์ดเกม “DON’T TREE (ดนตรี่)” เกิดจากความตั้งใจที่ต้องการให้การเรียนรู้เรื่อง “ประเภทของเครื่องดนตรี” สำหรับนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ซึ่งผลสำรวจความพึงพอใจในบทเรียน พบว่า นักเรียนไม่สามารถแยกประเภทของเครื่องดนตรีได้ เพราะเครื่องดนตรีบางอย่างมีลักษณะคล้ายกัน และในห้องเรียนดนตรีของโรงเรียนมีอุปกรณ์เครื่องดนตรuไม่ครบทุกประเภทและเครื่องดนตรีที่มีส่วนมากก็เป็นประเภทเดียวกันจึงทำให้บรรยากาศในการเรียนเป็นเรื่องที่ไม่ค่อยน่าสนใจ ครูจึงจัดทำบอร์ดเกม“DON’T TREE (ดนตรี่)” นี้ขึ้นเพื่อให้นักเรียนได้เห็นเครื่องดนตรีที่หลายหลายมากขึ้นจึงเกิดการกระตุ้นให้นักเรียนได้มีความสนใจในการเรียนรู้และทำให้การเรียนกลายเป็นเรื่องสนุกและท้าทายมากขึ้น

เกมนี้ออกแบบให้ผู้เล่นได้เรียนรู้ผ่านการเล่นการ์ดดัมมี่โดยใช้ทักษะ การอ่าน การจำ การคิด การสื่อสารร่วมกับเพื่อน ๆ และการใช้เทคโนโลยี ในบรรยากาศการเล่นเกมได้จำลองการเล่นการ์ดดัมมี่ เพื่อกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้แบบลงมือทำ (Active Learning) และเน้นความสนุก ผู้เล่นจะต้องใช้ทักษะ ความรู้ ความจำ เรื่องของประเภทของเครื่องดนตรี่ ในการเอาชนะ โดยการแยกประเภทของการ์ดเครื่องดีด เครื่องสี เครื่องตี เครื่องเป่า ของเครื่องดนตรีให้ได้ และนอกจากนั้นผู้เล่นจะต้องใช้ทักษะความจำ การวิเคราะห์และวางแผนในการเล่นเกมเพื่อทำให้ตนเองจบเกมให้ได้เร็วที่สุดและผู้อื่นจบเกมได้ช้าที่สุดเพื่อที่จะได้รางวัลสูงที่สุด เกมนี้ยังช่วยเสริมทักษะการแก้ไข้ปัญหา การสื่อสารและการใช้เทคโนโลยี ซึ่ง นอกจากนี้การใช้รูปแบบบอร์ดเกมยังช่วยสร้างแรงจูงใจภายในให้ผู้เรียนเกิดความอยากรู้อยากลอง ฝึกฝน และมองเห็นว่าเครื่องประเภทของเครื่องดนตรีก็สามารถเรียนได้อย่างสนุกสนานและสร้างสรรค์ เป็นการเรียนรู้ที่ “เล่นได้ คิดได้ และจำได้” อย่างแท้จริง

ประเด็นที่ 2  วิธีการเล่นเกม / ขั้นตอนการเล่น  

ขั้นตอนการเล่นเกม

1.ครูและนักเรียนร่วมกันดูวีดีโอการบรรเลงดนตรีไทยและวีดีโอประเภทเครื่องดนตรี

2.แจกการ์ด DON’T TREE (ดนตรี่) และอธิบายกติกาการเล่น

3.  ครูสาธิตการแยกประเภทเครื่องดนตรีไทยและเครื่องดนตรีที่มาจากวัฒนธรรมอื่น

4.  นักเรียนและครูร่วมกันตั้งคำถาม: “หากการ์ดเริ่มต้นเป็นระนาดเอกเราสามารถนำการ์ดได้มาเกิดได้หรือ หากการ์ดเริ่มต้น เป็นกลองชุดเราสามารถการ์ดประเภทใด มาเกิดได้)

5.  ครูแนะนำบอร์ดเกมแจกการ์ด DON’T TREE (ดนตรี่) และอธิบายกติกาการเล่น

6.  ครูอธิบายขั้นตอนการเล่น ดังนี้

6.1 แจกการ์ดเริ่มต้น

แจกการ์ดให้ผู้เล่นแต่ละคน (ปกติ 2 คน แจก 11 ใบ / 4 คน แจก 7 ใบ)

เปิดกองกลาง: การ์ดที่เหลือเป็นกองจั่ว คว่ำหน้าไว้ แล้วเปิดการ์ดใบบนสุดขึ้นมา 1 ใบ หงายหน้าไว้เป็นกอง “การ์ดเปิด" หรือ “การ์ดกองกลาง“

6.2 เริ่มรอบเกม ให้ผู้เล่นคนแรกจั่วการ์ด

ลำดับการเล่น (Turn Structure)ในแต่ละเทิร์นผู้เล่นต้องทา 3 ขั้นตอนเรียงกัน:จั่ว(Draw) ตัวเลือกที่ 1: จั่วไพ่จาก กองกลาง 1 ใบ หรือ

ตัวเลือกที่ 2: เก็บ การ์ด ใบที่เพื่อนคนก่อนหน้าทิ้ง (การ์ดเปิด) ขึ้นมา พร้อมกับ การ์ดที่ทิ้งสะสมอยู่ในกองเปิด 1 ใบ (เพื่อเพิ่มความเสี่ยง/รางวัล)เกิด/ฝาก/ใช้การ์ดภารกิจ (Meld/Lay Off/Mission):ผู้เล่นสามารถ เกิด ชุดการ์ดใหม่ หรือ ฝาก การ์ดต่อชุดการ์ดที่เกิดไปแล้ว กี่ครั้งก็ได้ในเทิร์นนี้ผู้เล่นสามารถเล่น การ์ดภารกิจ ที่สะสมไว้เพื่อรับโบนัส/ความสามารถพิเศษทิ้ง (Discard):ทิ้งไพ่ในมือ 1 ใบคว่ำหน้าลงกองกลาง

ข้อควรระวัง: ห้ามทิ้งการ์ดพิเศษ ที่ทำให้ผู้เล่นคนอื่นนาการ์ด

 (ระนาดเอก, ซอสามสาย,กลองชุด,ทรัมเป็ต) “เช่นหากมีการทิ้งการ์ดพิเศษไปแล้วและผู้เล่นทิ้งการ์ดต่อเนื่อง ทำให้ผู้เล่นอีกท่านสามารถเกิดการ์ดพิเศษได้ ผู้เล่นที่ทิ้งการ์ดพิเศษจะต้องเสียคะแนนและต้องสแกนการ์ดในมือ 1 ใบ เพื่อทำให้ผู้เล่น คนอื่นรู้ว่าถือการ์ดใดอยู่)

6.3 จบเกม

น็อก (Knock): ผู้เล่นคนใดคนหนึ่งที่สามารถเกิดการ์ดในมือทั้งหมดได้ (ไม่ว่าด้วยการเกิด, ฝาก)

ในกรณีที่มีผู้เล่นน็อกเป็นคนแรกจะได้ 3 เหรียญทอง จากผู้ที่มีแต้มน้อยที่สุด และ 2 เหรียญทอง จากผู้ที่มีคะแนน น้อยลำดับ 2 และ 1 เหรียญทอง จากผู้ที่มีคะแนนน้อยลำดับ 1

ไพ่กองกลางหมด: ไม่สามารถจั่วได้อีกต่อไป

ในกรณีนี้ ผู้เล่นที่ สามารถเกิดการ์ดได้มากที่สุด จะเป็นผู้ชนะ การ์ดทุกใบ จะมีค่า 5 คะแนน (เช่นการ์ด ซออู้ซอด้วง ซอกันตรึม) ร่วมกัน จะมีค่า 15 คะแนน แต่ถ้าผู้เล่นได้ที่สามารถเกิดการ์ดพิเศษได้ จะได้รับคะแนนพิเศษ  (เช่น  ซอสามสาย ซออู้ ซอด้วง) โดยการ์ดพิเศษซอสามสายจะมีค่า 20 คะแนน จะนับคะแนนดังนี้

(ซอสามสาย 20 คะแนน + ซออู้ 5 คะแนน+ซอด้วง 5 คะแนน) จะมีค่า 30 คะแนน ในหนึ่งกอง

ตัวอย่างการ์ด

ประเด็นที่ 3 คุณลักษณะของผู้เรียนในห้องเรียนที่ใช้บอร์ดเกม แตกต่างจากการเรียนการสอนปกติอย่างไร

1.การรู้ด้วยตนเองนักเรียนมีความกระตือรือร้นที่จะเล่นเกมและสนใจในบทเรียนมากขึ้นเพื่อที่ต้องการจะเอาชนะในการแข่งขันการเล่นเกมโดยพฤติกรรมที่คุณครูสังเกตพบว่านักเรียนส่วนใหญ่เข้าใจในกติกาและสามารถเอาชนะคู่แข่งได้และนักเรียนยังสามารถวางแผนในการเล่นได้อย่างมีเหตุผลและพบว่านักเรียนสามารถแยกประเภทของเครื่องดนตรีไทยและดนตรีจากวันธรรมอื่นได้อย่างถูกต้องและเข้าใจเนื้อหาได้แม่นยำมากขึ้นจาก การเล่นการ์ด “DON’T TREE (ดนตรี่)”

2.การแก้ปัญหานักเรียนได้ฝึกฝนทักษะการวางแผนในการเกิดการ์ดและแก้ไขปัญหาและอุปสรรคที่อยู่ระหว่างการเล่นเกมโดยนักเรียนสามารถสร้างเงื่อนไขหรืออุปสรรคให้คู่ต่อสู้ได้จากการเกิดการ์ดซึ่งเกิดจากเทคนิคของบุคคลที่จะทำให้ชนะคู่แข่งโดยเริ่มจากการจำการ์ดประเภทของเครื่องดนตรีหรือคาดเดาการ์ดประเภทของเครื่องดนตรีในกองหรือบนมือคู่แข่งและนำมาวิเคราะห์ในการทิ้งการ์ดประเภทของเครื่องดนตรีในแต่ล่ะรอบจึงทำให้นักเรียนสามารถจำประเภทของเครื่องดนตรีได้มากขึ้น

3.ความร่วมมือ นักเรียนให้ความร่วมมือในการเล่น (เกมการ์ดดนตรี่) และให้ความเคารพในกติกาของเกมสามารถควบคุมพฤติกรรมทางด้านอารมณ์ได้เป็นอย่างดีเมื่อเป็นผู้แพ้ และรู้สึกยินดีกับผู้ชนะ จึงทำให้บรรยายการ์ดในการเล่นนั้นเต็มไปด้วยความสนุกสนาน และอบอุ่น ครูยังสังเกตพบว่าเมื่อมีผู้เล่นใดนั้นทำผิดกติกาผู้เล่นที่รู้กติกาก็จะช่วยกันอธิบายให้เพื่อนเข้าใจและให้ความช่วยเหลืออย่างเต็มที่ จึงเกิดเป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ได้อย่างดีเยี่ยม

ประเด็นที่ 4 สัมภาษณ์ผู้เรียนตัวอย่าง 2 คน 

เด็กหญิงพิชญา ศรีสุวรรณ ชั้น ป.6
-การเรียนผ่านบอร์ดเกม ทำให้เราเข้าใจบทเรียนได้มากขึ้นอย่างไร หรือ มีข้อดีต่อการเรียนรู้ของเราอย่างไร

“ชอบค่ะ รู้สึกสนุกที่ได้เล่นและได้เห็นเครื่องดนตรีมากมาย เช่นไวโอลีน พิณเพี้ย ทรัมเป็ต และแซกโซโฟน จึงทำให้เข้าใจมากขึ้นค่ะ”

-อธิบายสิ่งที่อยากให้ครูพัฒนาในบอร์ดเกมที่ได้เล่น

“อยากให้มีการ์ดพิเศษเยอะ และเหรียญรางวัลมากขึ้นค่ะ”

เด็กหญิงกาญดามณี จันทร์เชื้อชั้น ป.6

-การเรียนผ่านบอร์ดเกม ทำให้เราเข้าใจบทเรียนได้มากขึ้นอย่างไร หรือ มีข้อดีต่อการเรียนรู้ของเราอย่างไร

“เกมการ์ดสวยค่ะ สนุกและน่าสนใจเพราะมีคิวอาร์โค้ด ให้สแกนดูว่าเครื่องดนตรีแต่ล่ะประเภทแตกต่างกันอย่างไร มีวิธีการเล่นแบบไหน และจึงทำให้รู้เกี่ยวกับ เรื่องดีด สี ตี เป่า อีกด้วย สนุกและยังได้ความรู้อีกด้วยค่ะ”

-อธิบายสิ่งที่อยากให้ครูพัฒนาในบอร์ดเกมที่ได้เล่น

“อยากให้มีเวลาเยอะๆค่ะ เพราะบ้างรอบของเกมใช้เวลานานค่ะ และกติกาบ้างอย่างยังจำไม่ได้ค่ะ”