บทนำ

          การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 มุ่งเน้นให้ผู้เรียนเกิดทักษะการคิดสร้างสรรค์ การคิดวิเคราะห์ และการเรียนรู้จากบริบทจริงในชุมชน การนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาบูรณาการในการจัดการเรียนการสอนจึงเป็นแนวทางสำคัญที่ช่วยเชื่อมโยงความรู้ในห้องเรียนกับชีวิตจริง ภูมิปัญญาผ้าปักชาวเขาเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สะท้อนอัตลักษณ์ ความเชื่อ และความประณีตของชนเผ่าพื้นถิ่น สามารถนำมาพัฒนาเป็นนวัตกรรมการเรียนรู้ได้อย่างสร้างสรรค์

แนวคิดนวัตกรรมที่นำมาใช้ในการจัดการเรียนการสอน

          นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้เรื่อง “ผ้าปักชาวเขา” ถูกออกแบบโดยใช้แนวคิด การเรียนรู้แบบบูรณาการ (Integrated Learning) และ การเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-based Learning : PBL) ผู้เรียนได้ศึกษาลวดลายผ้าปัก ความหมายเชิงวัฒนธรรม และนำความรู้ไปออกแบบชิ้นงานหรือสื่อนวัตกรรมตามความสนใจ เช่น ลวดลายเรขาคณิตจากผ้าปัก การออกแบบผลิตภัณฑ์ หรือสื่อสร้างสรรค์

กระบวนการจัดการเรียนการสอน

          ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน

          ครูนำภาพ ตัวอย่างผ้าปักชาวเขา หรือคลิปวิดีโอเกี่ยวกับวิถีชีวิตชนเผ่ามาใช้กระตุ้นความสนใจ

          ขั้นสืบค้นและเรียนรู้

          ผู้เรียนศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับภูมิปัญญาผ้าปัก ลวดลาย สี และความหมาย ผ่านการค้นคว้า การอภิปรายกลุ่ม และการเรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้ในชุมชน

          ขั้นสร้างสรรค์นวัตกรรม

          ผู้เรียนนำองค์ความรู้ที่ได้มาประยุกต์ออกแบบชิ้นงานนวัตกรรม เช่น ลายผ้าปักประยุกต์ สื่อการเรียนรู้ หรือผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์

          ขั้นนำเสนอและสะท้อนผลการเรียนรู้

          ผู้เรียนนำเสนอผลงาน แลกเปลี่ยนความคิดเห็น และสะท้อนการเรียนรู้ของตนเอง

ผลที่เกิดกับผู้เรียน

          ผู้เรียนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับภูมิปัญญาท้องถิ่น เกิดทักษะการคิดสร้างสรรค์ การทำงานเป็นทีม และความภาคภูมิใจในวัฒนธรรมของชุมชน นอกจากนี้ยังช่วยปลูกฝังคุณธรรม ความเคารพในความหลากหลายทางวัฒนธรรม และสามารถนำความรู้ไปต่อยอดในชีวิตประจำวันได้

สรุป

          การนำนวัตกรรมที่ได้เรียนรู้ไปจัดการเรียนการสอนโดยใช้ภูมิปัญญาผ้าปักชาวเขาเป็นฐาน ช่วยพัฒนาผู้เรียนให้เป็นทั้งคนดี คนเก่ง และมีจิตสำนึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น อีกทั้งยังเป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนานวัตกรรมการศึกษาอย่างยั่งยืน