ชื่อ – นามสกุลครู นายชญตว์ พรมสวัสดิ์
เรื่อง ชนิดคำไทย (คำนาม คำสรรพนาม
คำกริยา และคำวิเศษณ์)
สาระวิชาภาษาไทย
ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6
โรงเรียนบุรพรัตน์วิทยาคาร
ประเด็นที่
1 คำอธิบายแผนการเรียนรู้ / แรงบันดาลใจในการสร้างเกม
บอร์ดเกม “ผู้พิชิตธง ชนิดคำไทย”
เกิดจากความตั้งใจที่ต้องการให้การเรียนรู้เรื่อง “ชนิดคำไทย” สำหรับนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่
6 เป็นเรื่องสนุกและเข้าใจง่าย หลังจากที่นักเรียนได้เรียนรู้เนื้อหาเรื่องชนิดคำไทยผ่านกระบวนการในชั้นเรียนแล้ว
ครูผู้สอนมีความต้องการจะสร้างเครื่องมือในการวัดและประเมินผลที่จะทำให้นักเรียนมีความสนุกและสามารถประเมินความรู้ความเข้าใจของตนเองได้
นอกเหนือจากแบบฝึกหัดและแบบทดสอบที่คุ้นเคย ซึ่งหลังจากที่ครูผู้สอนได้เข้าร่วมอบรม
หลักสูตรการพัฒนานวัตกรรมบอร์ดเกมเพื่อการเรียนรู้เชิงรุก (Active
Learning) สำหรับครูในศตวรรษที่ 21
ที่สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิจิตรเขต 2 ได้จัดขึ้น
จึงทำให้เห็นแนวทางและเกิดแรงบันดาลใจ
ในการสร้างเครื่องมือวัดประเมินผลในรูปแบบบอร์ดเกม
เพื่อตอบโจทย์จุดประสงค์ดังกล่าวข้างต้น
บอร์ดเกมนี้ออกแบบให้ผู้เล่นได้มีจินตนาการให้ความรู้สึกเหมือนการผจญภัยในป่าอันกว้างใหญ่ โดยจะต้องใช้ความรู้
เรื่องชนิดคำไทย ได้แก่ คำนาม คำสรรพนาม คำกริยา และคำวิเศษณ์ ในการทำภารกิจ ให้สำเร็จในแต่ละด่าน เพื่อไปถึงด่านสุดท้าย
ที่เป็นเสมือนเส้นชัยหรือจุดหมายของการผจญภัยในครั้งนี้
นั่นคือด่านพิชิตธงชนิดคำไทย ซึ่งนอกจากนักเรียนจะได้ทบทวนความเข้าใจในเนื้อหาบทเรียนดังกล่าวแล้ว
นักเรียนยังจะได้ฝึกทักษะการวิเคราะห์และจำแนกความแตกต่างของหน้าที่ชนิดคำไทยทั้ง 4
ชนิด จากการทำภารกิจในแต่ละรอบที่เล่น
อีกทั้งยังได้ฝึกใช้ทักษะการวางแผนและแก้ปัญหาในการเดินเกม
เพื่อพาหมากของตนเองไปให้ถึงเส้นชัย
ด้วยบรรยากาศจำลองคล้ายการผจญภัยในเกมนี้ จะช่วยกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้แบบลงมือทำ (Active Learning) ผู้เล่นจะต้องใช้ความรู้ในบทเรียนเพื่อเอาชนะอุปสรรคต่าง ๆ ระหว่างทาง จนเกิดการสร้างแรงจูงใจภายในให้ผู้เรียนเกิดความอยากรู้ อยากเข้าใจ และอยากฝึกฝน ซึ่งนอกจากนักเรียนจะสามารถวัดประเมินความรู้ของตนเองได้แล้ว ยังสามารถสร้างความรู้ความเข้าใจให้เพิ่มขึ้นได้อีกด้วย

ประเด็นที่ 2 วิธีการเล่นเกม / ขั้นตอนการเล่น
แนวเกม : ผจญภัยแบบวางแผน (Strategy Game)
โครงสร้างเกม : กระดานวงกลม เดินเพื่อทำภารกิจ
ลำดับการเล่นเกม : ผู้เล่นสุ่มจับเหรียญการเดินคนละ 2 เหรียญ
และรวมแต้ม ผู้ได้แต้มสูงสุด ได้เริ่มก่อน
และกำหนดทิศทางลำดับคนเล่นตามลำดับตำแหน่งที่นั่ง
อุปกรณ์ : 1. ส่วนประกอบกระดานเกม จำนวน 4 ชิ้น
2. การ์ดคำศัพท์ จำนวน 50 ใบ
3. การ์ดภารกิจ จำนวน 30 ใบ
4. เหรียญจำนวนเดิน จำนวน 20 เหรียญ
5. หมากเดิน
จำนวน 5 ตัว
การเตรียมการเล่น
1. ผู้เล่นร่วมกันประกอบกระดานเกมตามรูปแบบที่ต้องการ จากนั้นให้ผู้เล่นสุ่มจับเหรียญ คนละ 2 เหรียญ แล้วรวมแต้ม
ผู้ที่ได้แต้มสูงสุดได้สิทธิ์ในการเล่นก่อน และกำหนดทิศทางการเล่นตามลำดับ
2. ผู้เล่นเลือกหมากสำหรับเดิน คนละ 1 ตัว
3. ผู้เล่นสุ่มจับการ์ดคำศัพท์ คนละ 5 ใบ
4. ผู้เล่นสุ่มจับเหรียญเดิน คนละ 3 เหรียญ
การดำเนินการเล่น
1. ผู้เล่นเลือกเหรียญเพื่อกำหนดจำนวนการเดิน
เพื่อเดินไปยังช่องการ์ดภารกิจ และสะพานสำหรับข้ามด่าน
โดยสามารถเลือกทิศทางการเดินซ้ายหรือขวาก็ได้
เมื่อใช้เหรียญแล้วให้สุ่มจับเหรียญใหม่ และคืนเหรียญที่ใช้แล้ว
(ผู้เล่นจะต้องมีเหรียญจำนวน 3 เหรียญเสมอ)
2. หากผู้เล่นเดินไปถึงช่องการ์ดภารกิจ
ให้เปิดการ์ดภารกิจขึ้น โดยเริ่มจากการ์ดด้านบนสุด ซึ่งการ์ดภารกิจจะมีชนิดคำไทย 4 ชนิด ได้แก่ คำนาม คำสรรพนาม คำกริยา และคำวิเศษณ์
จากนั้นให้ผู้เล่นดูการ์ดคำศัพท์ทั้ง 5 ใบของตนเอง
ว่ามีคำที่ตรงกับการ์ดภารกิจหรือไม่ หากมีให้หงายการ์ดคำศัพท์ขึ้น หากจับคู่ได้ถูกต้อง
จะได้การ์ดภารกิจไปเก็บสะสม แต่หากไม่มีการ์ดคำศัพท์ชนิดคำดังกล่าว
หรือจับคู่การ์ดผิด ให้เดินหมากถอยหลังไปยังจุดก่อนหน้า (หากถอยไปยังจุดคำสั่ง
ไม่มีผลใด ๆ ) จากนั้นให้สุ่มหยิบการ์ดคำศัพท์ขึ้นใหม่
(ผู้เล่นจะต้องมีการ์ดคำศัพท์จำนวน 5 ใบเสมอ)
3. หากผู้เล่นเดินไปตกสัญลักษณ์ที่กำหนดในตาราง
การยุติการเล่น
การจบเกม รูปแบบที่ 1
ผู้เล่นเข้าถึงจุดธงศูนย์กลาง
และมีการ์ดชนิดคำครบ 4 ชนิด เป็นผู้ชนะ หากมีการ์ดชนิดคำ ไม่ครบ 4
ชนิด โอกาสชนะจะตกเป็นของผู้เล่นคนถัดไปที่เข้าถึงจุดธงศูนย์กลาง
ยกเว้นหากผู้เล่นไม่มีใครสามารถสะสมการ์ดได้ครบทุกชนิด
ให้ถือผู้ที่สะสมการ์ดได้จำนวนมากที่สุดเป็นผู้ชนะ
การจบเกม รูปแบบที่ 2
การ์ดภารกิจ
ถูกผู้เล่นเก็บสะสมจนหมดก่อนมีผู้เข้าถึงจุดธงศูนย์กลาง ให้นับจำนวนการ์ดใครมีจำนวนมากที่สุด
เป็นผู้ชนะ
การคิดคะแนนหลังจบเกม
ผู้ที่ถึงจุดศูนย์กลางก่อนและมีการ์ดชนิดคำไทยสะสมครบ 4 ชนิด เป็นผู้ชนะ แต่หากมีไม่ครบ เงื่อนไขเป็นไปตามหัวข้อ "การยุติการเล่น"


กระดานบอร์ดเกมและอุปกรณ์

ประเด็นที่ 3 คุณลักษณะของผู้เรียนในห้องเรียนที่ใช้บอร์ดเกม แตกต่างจากการเรียนการสอนปกติอย่างไรบ้าง
1. การเรียนรู้และทบทวนความเข้าใจด้วยตนเอง ครูผู้สอนได้เลือกนักเรียนกลุ่มตัวอย่างที่คละความสามารถในรายวิชาภาษาไทย (เก่ง กลาง อ่อน) จำนวน 4 คน ซึ่งนักเรียนมีความกระตือรือร้นและใฝ่เรียนรู้กติกาการเล่นเกม และสามารถปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง โดยพฤติกรรมขณะกำลังดำเนินการเล่นเกม ครูผู้สอนสังเกตเห็นว่า นักเรียนบางคนยังไม่เข้าใจความแตกต่างของหน้าที่ชนิดคำไทยทั้ง 4 ชนิด แต่เมื่อเกมได้ดำเนินไปได้สักระยะ นักเรียนมีความพยายามที่จะทำความเข้าใจ เพื่อให้ตนเองทำภารกิจในเกมได้สำเร็จ จนเกิดพฤติกรรมการสังเกต และเริ่มวิเคราะห์ความความแตกต่างของหน้าที่ชนิดคำไทยในการ์ดการเล่น จนสามารถวิเคราะห์และจำแนกได้อย่างถูกต้อง ซึ่งขณะเล่นนักเรียนได้สะท้อนว่า “บอร์ดเกมนี้เหมือนช่วยให้เราได้ทบทวนและเข้าใจเนื้อหาที่เรียนมากขึ้น”

2. การแก้ปัญหา นักเรียนได้ฝึกฝนทักษะการวางแผนในการเดินหมากและแก้ปัญหากับอุปสรรคที่มีอยู่ในกติกาของเกม อีกทั้งยังสังเกตเห็นความพยายามแก้ปัญหา เมื่อนักเรียนยังไม่ค่อยเข้าใจในเนื้อหาบทเรียนที่แทรกอยู่ในเกมเท่าไรนัก โดยเริ่มสังเกตวิธีการตอบคำถามของเพื่อน ๆ และนำมาวิเคราะห์ จำแนก และเชื่อมโยงกับลักษณะคำศัพท์ในการ์ดของตนเอง และพบว่านักเรียนสามารถตอบคำถาม ด้วยการจับคู่การ์ดคำศัพท์กับชื่อชนิดคำไทยได้ถูกต้องมากขึ้น

3. ความร่วมมือ นักเรียนเคารพกติกาการเล่น สามารถควบคุมกำกับอารมณ์และพฤติกรรมระหว่างการเล่นบอร์ดเกมได้อย่างเหมาะสม สร้างบรรยากาศการเรียนรู้เชิงบวก และสังเกตเห็นว่า ในช่วงแรกที่ผู้เล่นบางคนยังสับสนกติกา เพื่อนที่ร่วมเล่นจะช่วยกันอธิบายและคอยเตือน เพื่อให้เพื่อนสามารถปฏิบัติตามขั้นตอนการเล่นได้อย่างครบถ้วนสมบูรณ์ และสังเกตเห็นว่า เมื่อมีเพื่อนตอบคำถาม ด้วยการจับคู่การ์ดคำศัพท์กับชื่อชนิดคำไทยผิด เพื่อน ๆ ในวงจะช่วยกันอธิบาย จนเกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และสามารถพัฒนาความรู้ของผู้เล่นได้เพิ่มขึ้น


ประเด็นที่ 4 สัมภาษณ์ผู้เรียนตัวอย่าง 2 คน

เด็กชายภคพล ตั้งตรง ชั้น ป.6
Q : การเรียนผ่านบอร์ดเกม ทำให้เราเข้าใจบทเรียนได้มากขึ้นอย่างไร หรือ
มีข้อดีต่อการเรียนรู้ของเราอย่างไร
A : “ทำให้ผมเข้าใจเนื้อหาเรื่องชนิดคำไทยมากขึ้นครับ
เกมสนุกมาก กติกาเข้าใจง่าย โอเคเลยครับ”
Q : อธิบายสิ่งที่อยากให้ครูพัฒนาในบอร์ดเกมที่ได้เล่น
A: “อยากให้ครูเพิ่มขนาดของตัวบอร์ดให้ใหญ่ขึ้นครับ เพราะขนาดเล็กเกินไป ทำให้เดินหมากไม่ถนัด มองยากด้วยครับ”

เด็กหญิงลักษิกา กุมขุนทด ชั้น ป.6
Q : การเรียนผ่านบอร์ดเกม ทำให้เราเข้าใจบทเรียนได้มากขึ้นอย่างไร หรือ
มีข้อดีต่อการเรียนรู้ของเราอย่างไร
A : “บอร์ดเกมสนุกค่ะ ครูคิดเก่งมาก
รู้สึกได้ทบทวนเนื้อหาที่เรียนไปในตัว เหมือนได้ประเมินความเข้าใจตัวเองด้วยค่ะ
”
Q : อธิบายสิ่งที่อยากให้ครูพัฒนาในบอร์ดเกมที่ได้เล่น
A : “อยากเพิ่มขนาดบอร์ดให้ใหญ่ขึ้นค่ะ แล้วก็อยากให้ลดจำนวนการ์ดภารกิจลง เพราะจำนวนเยอะทำให้เวลาสับการ์ดแล้วมันไม่คละชนิดกันค่ะ ”
Link ไฟล์
https://drive.google.com/drive/folders/1InchLX2tWntjHFtwVtC7kG8dvgfgZTVl?usp=drive_link