ห้องเรียนตัวอย่าง บอร์ดเกม เพื่อการเรียนรู้วิชาภาษาไทย "ผู้พิชิตธงชนิดคำไทย"

โครงการพัฒนาแกนนำครูและนักจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 สู่การพัฒนาระบบนิเวศทางการเรียนรู้ 

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา

แผนการเรียนรู้ บอร์ดเกม “ผู้พิชิตธง ชนิดคำไทย” เกิดจากความตั้งใจที่ต้องการให้การเรียนรู้เรื่อง “ชนิดคำไทย” สำหรับนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เป็นเรื่องสนุกและเข้าใจง่าย หลังจากที่นักเรียนได้เรียนรู้เนื้อหาเรื่องชนิดคำไทยผ่านกระบวนการในชั้นเรียนแล้ว ครูผู้สอนมีความต้องการจะสร้างเครื่องมือในการวัดและประเมินผลที่จะทำให้นักเรียนมีความสนุกและสามารถประเมินความรู้ความเข้าใจของตนเองได้ นอกเหนือจากแบบฝึกหัดและแบบทดสอบที่คุ้นเคย ซึ่งหลังจากที่ครูผู้สอนได้เข้าร่วมอบรม หลักสูตรการพัฒนานวัตกรรมบอร์ดเกมเพื่อการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) สำหรับครูในศตวรรษที่ 21 ที่สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิจิตรเขต 2 ได้จัดขึ้น จึงทำให้เห็นแนวทางและเกิดแรงบันดาลใจ ในการสร้างเครื่องมือวัดประเมินผลในรูปแบบบอร์ดเกม เพื่อตอบโจทย์จุดประสงค์ดังกล่าวข้างต้น

โดยสื่อการสอนที่เป็นเสมือนพระเอกของคาบเรียนนี้คือบอร์ดเกมที่ครูผู้สอนออกแบบให้ผู้เล่นได้มีจินตนาการให้ความรู้สึกเหมือนการผจญภัยในป่าอันกว้างใหญ่ โดยจะต้องใช้ความรู้ เรื่องชนิดคำไทย ได้แก่ คำนาม คำสรรพนาม คำกริยา และคำวิเศษณ์ ในการทำภารกิจให้สำเร็จในแต่ละด่าน เพื่อไปถึงด่านสุดท้ายที่เป็นเสมือนเส้นชัยหรือจุดหมายของการผจญภัยในครั้งนี้ นั่นคือด่านพิชิตธงชนิดคำไทย ซึ่งนอกจากนักเรียนจะได้ทบทวนความเข้าใจในเนื้อหาบทเรียนดังกล่าวแล้ว นักเรียนยังจะได้ฝึกทักษะการวิเคราะห์และจำแนกความแตกต่างของหน้าที่ชนิดคำไทยทั้ง 4 ชนิด จากการทำภารกิจในแต่ละรอบที่เล่น อีกทั้งยังได้ฝึกใช้ทักษะการวางแผนและแก้ปัญหาในการเดินเกม เพื่อพาหมากของตนเองไปให้ถึงเส้นชัย

 ด้วยบรรยากาศจำลองคล้ายการผจญภัยในเกมนี้ จะช่วยกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้แบบลงมือทำ (Active Learning) ผู้เล่นจะต้องใช้ความรู้ในบทเรียนเพื่อเอาชนะอุปสรรคต่าง ๆ ระหว่างทาง จนเกิดการสร้างแรงจูงใจภายในให้ผู้เรียนเกิดความอยากรู้ อยากเข้าใจ และอยากฝึกฝน ซึ่งนอกจากนักเรียนจะสามารถวัดประเมินความรู้ของตนเองได้แล้ว ยังสามารถสร้างความรู้ความเข้าใจให้เพิ่มขึ้นได้อีกด้วย
          การออกแบบกระบวนการเรียนรู้ในครั้งนี้ ครูผู้สอนใช้กระบวนการเรียนรู้ 5 ขั้นตอน (5 Steps) ซึ่งถือเป็นแนวทางการจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning ที่เน้นให้ผู้เรียนสร้างความรู้ด้วยตนเองจากการลงมือทำและการทำงานร่วมกัน เพื่อพัฒนาทักษะในศตวรรษที่ 21 ประกอบด้วยขั้นตอนหลักคือ 1. ตั้งคำถาม 2. แสวงหาข้อมูล 3. วิเคราะห์และสร้างความรู้ 4. สื่อสาร/นำเสนอ และ 5. ประยุกต์ใช้/ตอบแทนสังคม โดยมีมาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด และเกณฑ์การประเมิน ดังต่อไปนี้

สำหรับห้องเรียนตัวอย่างในครั้งนี้ ได้รับความอนุเคราะห์งบประมาณสำหรับสร้างสื่อการสอน จากกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) จำนวน 5,000 บาท อีกทั้งยังให้โอกาสสังเกตชั้นเรียนในครั้งนี้ร่วมกับผู้อำนวยการและศึกษานิเทศก์ จากสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิจิตร เขต 2 ผู้อำนวยการและคณะครูจากโรงเรียนบุรพรัตน์วิทยาคารอีกด้วย ซึ่งถือเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ ในการพัฒนาครูผู้สอนและผู้เรียนให้เกิดการพัฒนาอย่างเต็มศักยภาพ